Als praten geld kost…

Afgelopen week verzorgde ik een workshop over vergaderen voor het Graafschap College. In de workshop ging het vooral om wat je zélf kunt bijdragen aan een efficiënte en effectieve vergadering. Want een goede vergadering is geen vanzelfsprekendheid…

Ik vroeg de deelnemers aan de workshop naar hun grootste vergaderergernis. Met stip op nummer één: de te lang durende vergadering. Verder ergerde men zich aan afspraken die niet nagekomen worden, mensen die herhalen wat een ander al  gezegd heeft en discussies die alle kanten op gaan. Ook een discussie voeren over iets, waarvan na afloop blijkt dat het besluit allang genomen is, wordt niet gewaardeerd.

Heel herkenbaar, ongetwijfeld, maar wat doe je er aan? Natuurlijk, een goede voorzitter is een must. Eentje die niet alleen inhoudelijk de discussie leidt, maar ook durft in te grijpen bij lange monologen en oog heeft voor de ’stillen’. Ook een agenda is broodnodig. Op een goede agenda staat niet alleen over welke onderwerpen gesproken wordt, maar ook hoeveel tijd er voor elk onderwerp is gereserveerd én met welk doel een bepaald topic wordt besproken. Want het maakt een groot verschil of je over een personeelsuitje gaat brainstormen of dat je een beslissing gaat nemen over welke nieuwe lesmethode aangeschaft gaat worden.  Allemaal open deuren, al zijn ze in de praktijk niet altijd zo vanzelfsprekend.

Maar, zoals gezegd, wat kun je nu zelf – als je geen voorzitter bent – bijdragen? In de workshop heb ik de deelnemers laten ervaren hoe het is om bewust te praten. En ook bewust niet te praten. Want een belangrijke reden voor de nummer één vergaderergernis – ze duren te lang – is dat mensen vaak maar blijven praten. Tóch even aangeven dat je het eens bent met de vorige spreker, maar nog wel met een eigen aanvulling. Tóch nog even het zojuist genomen besluit in twijfel trekken. Het gebeurt!

In de workshop hebben de deelnemers een discussie gevoerd met ‘praatgeld’, kaartjes die bij elke uitspraak ingeleverd moesten worden. Dus praten is betalen en als je geld op is, mag je niet meer praten. Natuurlijk is het in de setting van een workshop altijd wat gekunsteld, maar toch bleek duidelijk het effect. Men werd zich meer bewust van de ‘kostbaarheid’ van hun inbreng en zei alleen nog iets als er werkelijk iets te zeggen viel. Sommigen begonnen strategisch een kaartje achter te houden, om aan het eind nog iets te kunnen zeggen. En iedereen luisterde ineens naar elkaar!

Misschien een leuk ideetje voor de Haagse vergadertijgers: betalen om te praten

Veelzijdige opdracht

In het mbo wordt hard gewerkt aan de invoering van het ‘competentiegerichte onderwijs’.  Eén van de kenmerken van dit type onderwijs, is dat er niet meer vanuit ‘vakken’ gedacht wordt, maar vanuit logische combinaties van kennis en vaardigheden, die nodig zijn om problemen in de praktijk op te lossen. Dus niet meer een rooster, waarin je in een uur per week leert lassen, in een ander uur nederlands leert en in weer een ander uur wiskunde.  Waarbij dan de leraar lassen geen idee heeft wat de lerares wiskunde die week doet.

Competentiegericht onderwijs probeert dat anders aan te pakken. De leerling werkt aan opdrachten, die een relatie met de praktijk (zijn toekomstige beroep!) hebben en waarin kennis en vaardigheden vanuit verschillende disciplines een rol spelen. Dus de leerling moet én Nederlands kunnen lezen én wiskundige formules kunnen toepassen én kunnen lassen om zijn opdracht uit te kunnen voeren…

Zulke ‘geïntegreerde’ opdrachten doen natuurlijk wel een beroep op de docent. Je moet creatief zijn, je kunnen verplaatsen in de leerling en vakoverstijgend kunnen denken om dit soort opdrachten te bedenken. Een leuk voorbeeldje vond ik bij de BBC:

www.bbc.co.uk/schools/ks2bitesize/games/questionaut/pop.shtml.

Je ziet een mannetje in een luchtballon. Dit mannetje surft met zijn luchtballon steeds naar een hoger gelegen planeet. Daarvoor moet hij wel steeds zijn ballon bijvullen. Dat kun jij voor hem doen, door steeds een aantal vragen die je gesteld worden, goed te beantwoorden. Daarvoor heb je kennis nodig van de Engelse taal, natuurkunde, biologie en rekenen. Maar… ook je digitale skills heb je nodig. Want op elke nieuwe planeet moet je uitvinden wat je moet doen om de vragen te zien te krijgen. Zonder instructies… gewoon logisch nadenken of ‘trial and error’.

Echt geïntegreerd dus! (En het ziet er nog mooi uit ook).

Bang om je examen niet te halen

Weet je nog? Die grote gymzaal, gevuld met tafeltjes en stoelen, de leraar die met een ernstig gezicht de gesloten envelop omhoog houdt… je zou er weer zweethandjes van krijgen, toch?

Potloden

Veel leerlingen hebben dat dezer dagen in elk geval wel, zo blijkt uit een onderzoek van Malmberg, een uitgever die leermiddelen maakt. Leerlingen zijn vooral bang om het nèt niet te halen (een tiende te weinig). Maar ze zijn ook bang het niet af te krijgen, niet genoeg geleerd te hebben of om een ‘black out’ te krijgen (www.malmberg.nl).

De meeste angst hebben de vmbo-ers. Veel meer dan havo- en vwo leerlingen zijn zij bijvoorbeeld bang om te laat te komen, het examen niet af te krijgen of om het verkeerde geleerd te hebben. Met name dat laatste vind ik veelzeggend.

Het is bekend dat leerlingen de neiging hebben om zich bij het leren te richten op wat er bij het examen gevraagd wordt, ze leren dus heel selectief en laten zich leiden door de beoordeling. Dat is niet wat we eigenlijk zouden willen, want leren doe je immers niet voor het examen, maar voor je toekomst.

Opvallend is ook dat het juist de vmbo-leerlingen zijn die hier bang voor zijn. Kennelijk hebben vmbo-leerlingen er veel minder vertrouwen in dat zij de goede keuzes hebben gemaakt, dan havo- en vwo leerlingen.  Dat blijkt ook uit het feit dat vmbo-ers na afloop graag hun antwoorden willen controleren. Dat doen zij veel meer dan havo- en vwo leerlingen, zo blijkt uit het Malmberg onderzoek.

Hoe het komt dat juist vmbo-leerlingen zo onzeker zijn over hun examenprestaties, staat niet vermeld op de site van Malmberg. Maar daar kunnen verschillende oorzaken een rol bij spelen.  Zo zijn de vmbo-leerlingen met hun zestien jaar gemiddeld net een jaartje jonger dan havisten en zelfs twee jaar jonger dan hun vwo-collega’s. Zestien jaar is een leeftijd waarop je zelfbewustzijn nog lang niet ontwikkeld is, het brein is dan nog heel hard bezig om dat voor elkaar te krijgen.

Verder kunnen natuurlijk leerproblemen een rol spelen, die op het vmbo gemiddeld wat vaker voorkomen dan op het havo en vwo. En ten slotte zou je als vmbo-leerling vanzelf wel onzeker worden van de vaak negatieve berichtgeving in de media over het vmbo. Jammer, want de meeste vmbo-leerlingen vervolgen hun schoolloopbaan in het mbo, waar zij een beroep leren waar wij wat aan hebben in de samenleving.

Maar ja, eerst nog even het examen halen…