Volgens Psychologie Magazine van deze maand zijn er maar liefst zeven factoren die er voor zorgen dat vakantie goed is voor ons. De eerst ligt voor de hand: rust.  Even uit de tredmolen, geen verplichtingen. En zelfs als je, zoals ik, je vakanties besteedt aan het bezoeken van bezienswaardigheden, rust je nog uit: de crux ligt er in dat de hersengebieden die je  tijdens het werk overbelast, in de vakantie uit kunnen rusten. Een tweede gunstig effect van vakantie, is dat je meestal veel meer buiten bent dan op een gemiddelde werkdag.

Koffertjes in hotel New York, Rotterdam

Een opvallende derde factor is autonomie: in de vakantie word je niet geregeerd door werktijden, treintijden, openingstijden van de supermarkt en deadlines, maar bepaal je zelf voor een groot deel hoe je je dag invult. Zelfs als dat in de praktijk niet helemaal zo is, omdat je bijvoorbeeld met je reisgenoten moet afstemmen, is alleen het gevoel zelf aan het roer van je leven te staan al voldoende voor een heilzaam effect.

Een vierde factor is verbondenheid. In de vakantie heb je meer tijd voor elkaar en kom je sneller tot een goed gesprek dan tussen de dagelijkse hectiek door. Een vijfde reden om op vakantie te gaan, is dat je je tijdelijk bevrijd voelt van het keurslijf. Op vakantie kun je je anders gedragen, andere dingen doen en afwijken van de gebruikelijke gedragsnormen, zonder dat je er later op aangekeken wordt. Een zesde voordeel van reizen, is dat het goed is voor je gevoel van eigenwaarde. Normaal ben je misschien een doorsnee persoon, maar door het reizen stijg je uit boven het alledaagse en kun je je imago, zowel in je eigen als andermans ogen, een beetje opleuken. Ten slotte zorgt reizen er voor dat je jezelf leert kennen op een andere manier, omdat je jezelf begeeft in allerlei nieuwe situaties. Hoewel dat op het moment zelf ook niet altijd even leuk is, geeft het achteraf wel weer mooie verhalen en kun je trots zijn op je zelf.

Reden genoeg om de koffer maar weer te pakken, lijkt mij. Lees en kijk ook eens mee met mijn reiservaringen.

Beter deze nemen dan een mandje!

Volgens van den Bergh komt dit doordat mensen met een mandje hun arm gebogen houden om het mandje vast te houden. Het buigen van de arm zorgt er voor dat je sneller kiest voor iets dat onmiddellijk plezier geeft, zoals chocola. Proeven in een laboratorium laten zien dat mensen die hun armen moesten buigen of strekken en daarna moesten kiezen tussen iets dat meteen geluk opleverde of pas later, veel vaker voor de korte termijn kozen als zij hun arm gebogen hadden. Men denkt dat er een associatie is in de hersenen tussen het buigen van een arm en een directe beloning. Het buigen van de arm gaat immers vaak samen met ‘iets naar je toe halen’, bijvoorbeeld eten of een geliefde. Zouden fruitautomaten daarom een hendel hebben die je naar je toe moet halen?

Bron: Intermediair, 19 augustus 2011

Waarschijnlijk zul je antwoorden dat je hoofd in de spiegel even groot is als je echte hoofd en dat het kleiner wordt als je achteruitloopt. Dat denken de meeste mensen althans. Dat klopt echter niet. In werkelijkheid is het spiegelbeeld van je hoofd de helft van de werkelijke grootte en dat blijft gelijk als je achteruit loopt.

Geloof je dit niet? Teken dan eens de omtrek van je gezicht in de spiegel en meet het op. Als je achteruitloopt, blijft je gezicht in de getekende omtrek passen. Hoe dit komt?

Hoe dichtbij of veraf we ons ook bevinden, de spiegel bevindt zich altijd halverwege ons werkelijke, fysieke lichaam en ons geprojecteerde lichaam in de virtuele wereld achter de spiegel. Het beeld op de spiegel is daarom altijd half zo groot. De reden dat dit ons niet opvalt, is dat we voor ons gevoel door de spiegel heen kijken naar het gezicht van onze dubbelganger, die zich zogenaamd een eindje achter de spiegel – in die virtuele wereld – bevindt. Als dat echt zo was, dan zou die persoon een even groot hoofd hebben.

Wat zou Alice hiervan gevonden hebben?

Bron: Psychologie Magazine, januari 2011

Recentelijk is geconstateerd dat het omgekeerde effect – niet glimlachen – ook effect heeft. Uit een onderzoek van Joshua Davis (2010) onder vrouwen die zijn behandeld met Botox, bleek dat zij niet alleen een minder emotionele gezichtsuitdrukking vertonen, maar ook een minder emotionele beleving ervaren. De botox-geïnjecteerden reageerden emotioneel minder sterk op matig positieve filmpjes dan vrouwen zonder botox.

Zou deze meneer Botox hebben gebruikt of heeft hij gewoon een potlood nodig? De dames zijn inelk geval in opperbeste stemming, zo te zien.

Een dergelijk effect was te verwachten, aangezien de invloed van het aanspannen van de gezichtsspieren al eerder aangetoond was. Proefpersonen vinden cartoons bijvoorbeeld leuker, wanneer ze er naar kijken met een potlood dwars in hun mond geklemd (jawel!), dan wanneer ze het potlood recht naar voren met hun lippen moeten vasthouden. In het eerste geval heb je vrijwel automatisch een soort glimlach op je gezicht, terwijl in het laatste geval lachen bijna onmogelijk is. Botox maakt door de verlamming van kleine spiertjes het lachen ook moeilijker. Overigens werd het effect niet aangetoond bij heel sterke emoties, waarschijnlijk omdat het verlammingseffect van de Botox niet zo sterk is dat je helemaal niet meer kunt lachen.

Dus het oefenen met een potlood in je mond is misschien zo gek nog niet. Een kunstmatige lach zorgt voor een positievere stemming waardoor je beter je best zult doen en sneller geneigd zijn de succesjes op te merken. Wat weer motiverend werkt natuurlijk. Persoonlijk denk ik dat een potlood toch maar een surrogaat is, een echte lach is natuurlijk veel beter. Dus ik eindig met een tip aan mijn pilatesjuf: zorg dat er veel te lachen valt tijdens de les en ons powerhouse zal oneindige vormen aannemen!

Bron: www.psy.nl

Maar nu las ik een column van Frans de Waal over reddingshonden, die me toch wel aan het twijfelen brengt. Hij beschrijft hoe reddingshonden tijdens de grote aardbeving in Mexico-Stad in 1985 hun motivatie om lijken op te sporen na verloop van tijd kwijt raakten, hoe goed ze ook getraind waren.

Hond aan het Scheveningse strand, vrolijk of niet?

Een Amerikaanse hondentrainster beschrijft hoe haar Duitse herder Aly vrolijk reageerde wanneer hij een overlevende onder het puin aantrof, maar steeds gedeprimeerder raakte naarmate hij meer lijken vond. Omdat de hond zowel voor het vinden van levende als dode slachtoffers beloond werd, kon het daar niet aan liggen. Hij leek daadwerkelijk gedemotiveerd te raken doordat hij niemand meer kon redden. Behalve Aly, raakten ook andere reddingshonden na een paar dagen, waarin zij alleen nog doden vonden, hun werklust kwijt. Zodra de trainers hen kwamen ophalen, verstopten zij zich en weigerden mee te gaan naar de rampplek. Om de impasse op te lossen werd een vrijwilliger levend onder het puin neergelegd. De honden spoorden het slachtoffer op en ‘redden’ hem, waarna zij weer met frisse moed aan de slag gingen.

Dat geeft toch te denken… Volgende keer als mijn kat schuldig kijkt, zal ik het zeker serieus nemen, want dan zal ze echt iets gedaan hebben dat niet mag!

Bron: column Frans de Waal in Psychologie Magazine, juni 2011

Fudge uit Schotland

Dat zou je kunnen concluderen uit een onderzoek van de Universiteit van Cardiff. Zij onderzochten een groep gevangen van 34 jaar oud, die allemaal vastzaten vanwege een geweldsdelict. Van deze mannen kreeg 69 procent vroeger als kind elke dag snoep. Bij een vergelijkbare groep niet-gewelddadige mannen, was dat maar 41 procent.

Dus, snoep maakt crimineel? Volgens de onderzoekers is dat wat te kort door de bocht. Zij verklaarden het verschil meer door te kijken naar de manier waarop ouders het snoepgoed gebruikten. Als ouders hun zeurende kind letterlijk zoet houden met snoep, dan leert het kind niet om te wachten op iets wat ze graag willen. En dat zou later wel tot agressief gedrag kunnen leiden.

Dus zoet houden zorgt voor geweldsplegers in de dop – crimineel lekker, zo’n snoepje!

Bron: Quest, december 2010

Zo blijkt uit onderzoek van de Universiteit van Twente dat mensen met een volle blaas betere beslissingen nemen, dan mensen die geen aandrang voelen. Dat zou komen doordat het brein bij een volle blaas continu controle moet uitoefenen hier over. Daardoor zou ook de controle over andere taken vergroot worden, waardoor mensen minder impulsief besluiten nemen.

Laat de rol nog maar even staan…

Het hersengebied dat de controle over de blaas regelt, regelt ook andere vormen van zelfcontrole. Daardoor denken mensen met een volle blaas bij een besluit meer aan de lange, dan aan de korte termijn. Voortaan dus eerst een flinke fles water tot je nemen, voordat je over gaat tot de aankoop van aandelen, een nieuw huis of die sportieve motorboot?

Tja, dat vind ik nou gek. Als ik nodig moet, denk ik vooral aan het op korte termijn vinden van een toilet, vooral om nare gevolgen van het op té lange termijn vinden van een wc te voorkomen…

Bron: nu.nl

Bordje leeg eten?

In een ander onderzoek moesten mensen in een pikdonker restaurant eten, waarbij de helft van de gasten een supersize-portie kreeg en de andere helft een gewone portie. Na het eten ging het licht aan en mocht men zelf een nagerecht opscheppen. Je zou denken dat degenen met het volle bord nu minder toetje zouden eten, maar niets was minder waar. Ondanks dat zij 36 procent meer van het voor- en hoofdgerecht hadden gegeten, zaten ze voor hun gevoel niet voller en namen ze evenveel van het dessert als de anderen. Toen dit experiment werd herhaald in het licht, stopten degenen met een grote portie eerder met eten en aten ze ook minder nagerecht.

Dus blijf kijken naar je eten en zet de TV uit, tenminste, als je op gewicht wil blijven. Want je maag is niet te vertrouwen.

Bron: Psychologie Magazine,december 2010

Zwart-wit of gewoon grijs?

De onderzoekers lieten depressieve en gezonde mensen foto’s zien van schaakbordpatronen met verschillende zwart-wit contrasten. Vervolgens maten zij de activiteit van de zenuwcellen die visuele informatie doorgeven aan de hersenen. Bij gezonde mensen neemt die activiteit toe, als het contrast wat zij zien groter wordt. Bij depressieve mensen neemt de activiteit echter bijna niet toe. Een depressief brein reageert dus minder goed op contrasten. Zwart-wit wordt dan grijs. Je zou er somber van worden…

Bron: Quest, oktober 2010

Nee, het schijnt wel degelijk te helpen. Zo bleek uit een experiment dat wanneer je golfers met een ‘geluksgolfbal’ laat spelen, ze vaker hun bal in de hole slaan dan diegenen die met een ‘gewone’ bal spelen. Zijn hier magische krachten in het spel?

Zou hij beter spelen met zijn ‘lucky socks’ aan? (Doedelzakspeler aan de Schots-Engelse grens)

Nee hoor, gewoon een hogere motivatie en meer zelfvertrouwen, zo bleek uit een vervolgexperiment. Mensen die een talisman – bijvoorbeeld een sieraad – bij zich hadden, losten meer puzzels op dan mensen die geen geluksbrenger in de buurt hadden. Dit kwam doordat ze zichzelf hoger doelen stelden, daardoor extra gemotiveerd waren en er ook meer op vertrouwden dat zij hun doelen zouden behalen.

Dus voortaan gewoon je gelukssokken aan als je een moeilijke presentatie moet geven – of het nou van ‘tussen je oren’ komt of door magische krachten: het werkt!

Bron: Keep your fingers crossed! How superstition improves performance, Psychological Sciense, juli 2010 in Psychologie Magazine, september 2010