Stresskip

Nederlanders zijn de grootste stresskippen van Europa.  Dit bericht kon je gisteren lezen in de Spits, waarin aandacht werd besteed aan een onderzoek van Mercer onder 800 bedrijven in 24 landen. Van die 800 onderzochte bedrijven stonden er 35 in Nederland.

Wat bleek? Bij 76% van de Nederlandse bedrijven stonden spanningen in de top drie van redenen van afwezigheid. Voor de buitenlandse bedrijven gold dat voor 52%. Het onderzoeksbureau denkt dat dit te maken heeft met de aard van ons werk. In Nederland wordt steeds minder lichamelijke arbeid verricht en steeds meer ‘met je hoofd’ gewerkt. De psychische belasting wordt daardoor groter. Dat wordt dan nog eens versterkt door de druk om altijd maar bereikbaar te zijn via je mobieltje of e-mail.

De Nederlandse Vereniging voor Arbeids- en Bedrijfsgeneeskunde denkt dat onze gevoeligheid voor spanningen te maken heeft met ons arbeidsethos. Nederlanders hebben een hoge arbeidsproductiviteit per hoofd van de bevolking en zijn vaak sterk betrokken. We worden in veel bedrijven bovendien niet alleen op onze productiviteit afgerekend, maar ook op onze activiteit – sommige werknemers moeten in schema’s elk kwartier van hun werktijd verantwoorden. Dat maakt het moeilijk om even rustig naar het toilet te gaan…

Deze kippen moeten toch écht heel gestresst zijn… (kippen te koop op de markt in Portugal)

Belangrijke oorzaken van stress onder werknemers zijn volgens de Universiteit van Maastricht  met name hoge werkdruk in combinatie met weinig autonomie, maar ook conflicten en gebrek aan steun op het werk. 

Sociaal-psychologisch onderzoek bevestigt dit: gevoel van controle (autonomie) en sociale steun zijn belangrijke factoren in de mate waarin je stress ervaart. Heb je het gevoel controle te hebben over de aspecten die stress veroorzaken? Kun je zelf de invulling van je dag bepalen of moet alles op tijd gebeuren? Kun je een eigen werkwijze hanteren of verloopt alles volgens voorschriften? En word je ondersteund door je baas? Kun je je verhaal kwijt bij je collega’s? Allemaal belangrijk om niet door spanningen geveld te worden.

Vakantiestress?

Het was even stil hier op het blog. Gezien de tijd van het jaar is het vast niet moeilijk om te raden waarom: ik was op vakantie! Drie weken reizen door Zweden en Sápmi (Lapland) met de trein. Licht, zon, warmte, te veel eten, rendieren, bomen… ik kan er weer even op teren.

Voor heel veel mensen loopt de vakantie echter niet zo ontspannend. Elk jaar krijgen Nederlandse alarmcentrales rond de vijfhonderd meldingen van mensen die psychisch in de war zijn geraakt tijdens hun vakantie. Zo’n 150-200 van hen moeten daadwerkelijk door een medisch team naar huis gehaald worden, omdat zij dat zelf niet meer kunnen (zie www.uvt.nl).

Zo’n ernstige psychische verstoring ontstaat door het grote verschil tussen de hectiek van het dagelijks leven en het kabbelende niets doen aan de rand van het zwembad. Gisteren was je op je werk nog bezig met het afhandelen van de laatste dringende zaken en moest je nog snel een paar boodschappen doen voor de vakantie – natuurlijk in het spitsuur van de supermarkt, tussen de lange rijen mensen met volle karretjes, jengelende kinderen en slechte humeuren. Vanochtend nog gauw de koffer opnieuw ingepakt (want de toilettas moest er nog in en daar had je geen rekening mee gehouden) en het paspoort opgezocht (want die lag niet in dat ene laatje waar hij altijd ligt) en toen snel de file in richting Schiphol…  Vandaag is je belangrijkste zorg dat je je tijdig insmeert tegen de felle zon en moet je er over nadenken of je een broodje zal kopen in de supermarkt of aan de boulevard gaat lunchen.

En daar gaat het mis. Vooral mensen met een grote behoefte aan structuur in hun leven, raken ontregeld van een lege agenda. Ook het lichaam moet zich aan passen aan het nieuwe ritme. En dan hebben we het nog niet over de impact van een ander klimaat, eventuele jetlag en natuurlijk de hooggespannen verwachtingen die er vaak zijn. Want daar waar je het hele jaar geen tijd voor hebt, dat moet allemaal in de vakantie ingehaald worden. Je zou al moe worden bij de gedachte!

Volgens hoogleraar gezondheidspsychologie Ad Vingerhoets is al deze ellende te voorkomen door een tijdige voorbereiding. Neem een paar dagen vrij voordat je vertrekt, zodat je al wat tot rust bent gekomen en de tijd hebt om rustig in te pakken. En ken je zelf: reis niet de halve aardbol af als je eigenlijk een huismus bent!

Gelukkig had ik zelf mijn vakantie goed voorbereid en kon ik in alle rust genieten van de mooie natuur die Zweden te bieden heeft.

Steen in het meer, Jokkmokk, Sápmi – Zweden

Bang om je examen niet te halen

Weet je nog? Die grote gymzaal, gevuld met tafeltjes en stoelen, de leraar die met een ernstig gezicht de gesloten envelop omhoog houdt… je zou er weer zweethandjes van krijgen, toch?

Potloden

Veel leerlingen hebben dat dezer dagen in elk geval wel, zo blijkt uit een onderzoek van Malmberg, een uitgever die leermiddelen maakt. Leerlingen zijn vooral bang om het nèt niet te halen (een tiende te weinig). Maar ze zijn ook bang het niet af te krijgen, niet genoeg geleerd te hebben of om een ‘black out’ te krijgen (www.malmberg.nl).

De meeste angst hebben de vmbo-ers. Veel meer dan havo- en vwo leerlingen zijn zij bijvoorbeeld bang om te laat te komen, het examen niet af te krijgen of om het verkeerde geleerd te hebben. Met name dat laatste vind ik veelzeggend.

Het is bekend dat leerlingen de neiging hebben om zich bij het leren te richten op wat er bij het examen gevraagd wordt, ze leren dus heel selectief en laten zich leiden door de beoordeling. Dat is niet wat we eigenlijk zouden willen, want leren doe je immers niet voor het examen, maar voor je toekomst.

Opvallend is ook dat het juist de vmbo-leerlingen zijn die hier bang voor zijn. Kennelijk hebben vmbo-leerlingen er veel minder vertrouwen in dat zij de goede keuzes hebben gemaakt, dan havo- en vwo leerlingen.  Dat blijkt ook uit het feit dat vmbo-ers na afloop graag hun antwoorden willen controleren. Dat doen zij veel meer dan havo- en vwo leerlingen, zo blijkt uit het Malmberg onderzoek.

Hoe het komt dat juist vmbo-leerlingen zo onzeker zijn over hun examenprestaties, staat niet vermeld op de site van Malmberg. Maar daar kunnen verschillende oorzaken een rol bij spelen.  Zo zijn de vmbo-leerlingen met hun zestien jaar gemiddeld net een jaartje jonger dan havisten en zelfs twee jaar jonger dan hun vwo-collega’s. Zestien jaar is een leeftijd waarop je zelfbewustzijn nog lang niet ontwikkeld is, het brein is dan nog heel hard bezig om dat voor elkaar te krijgen.

Verder kunnen natuurlijk leerproblemen een rol spelen, die op het vmbo gemiddeld wat vaker voorkomen dan op het havo en vwo. En ten slotte zou je als vmbo-leerling vanzelf wel onzeker worden van de vaak negatieve berichtgeving in de media over het vmbo. Jammer, want de meeste vmbo-leerlingen vervolgen hun schoolloopbaan in het mbo, waar zij een beroep leren waar wij wat aan hebben in de samenleving.

Maar ja, eerst nog even het examen halen…

Bloemen houden van mensen (en andersom…)

Vandaag heb ik wat plantjes gekocht voor een beetje kleur en geur in de tuin. Niet alleen mooi, maar het schijnt ook erg gezond te zijn voor de mens. Natuur en groen hebben een positieve invloed op het herstel van stress.  Zelfs het zien van afbeeldingen van natuurbeelden heeft al een gunstig effect, zo blijkt uit vele experimenten.

Gele dahlia in de achtertuin

Proefpersonen die zich met een examen in het vooruitzicht licht gestresst voelden, vertoonden na het bekijken van natuurfoto’s minder angst en meer positieve gevoelens dan proefpersonen die foto’s van stadsgezichten hadden gezien (bron: Raad voor het Landelijk gebied, www.rlg.nl)

Dus, als je binnenkort examen moet doen, kijk dan nog eens goed naar bovenstaande foto!