Ziek van internet

Het internet is niet meer weg te denken uit ons leven. Telefoonnummers, treintijden, recepten, informatie over je vakantieland, de plannen van je gemeente  -  even googlen en je weet het.  Voer google met een willekeurig woord en je krijgt tienduizenden, honderduizenden of zelfs miljoenen hits over je heen. Bijvoorbeeld paardenbloem levert 42.400 hits op, stofzuiger 1.490.000 en sinterklaas maar liefst 3.260.000! Maar hoe weet je dan welke link de informatie bevat die jij nodig hebt?

Dat moet een dilemma zijn voor hypochonders. Mensen met hypochondrie lijden aan een overmatige angst om een ernstige lichamelijke ziekte te hebben, terwijl dit uit medisch onderzoek niet blijkt. Een hypochonder verzint niets, zijn symptomen zijn er echt, alleen de interpretatie er van slaat op hol. Zo wordt een hoestje longkanker, een tranend oog een voorbode van blindheid en spierpijn is vast en zeker reuma.  Als de dokter de patiënt onderzoekt en geruststelt, zal de patiënt er van overtuigd zijn dat de dokter iets over het hoofd gezien heeft.

En natuurlijk is het internet dan een geweldige hulp bij het op hol laten slaan van je gedachten. Want de hoeveelheid informatie die je over allerlei lichamelijke klachten kunt vinden, is enorm. Veel goede informatie, waar iedereen zijn voordeel mee kan doen. Maar iemand met hypochondrie zal de passages over onschuldige vormen  van hoofdpijn niet onthouden. Dat stukje waarin staat dat hoofdpijn ook wel eens voorkomt als gevolg van een tumor onthoudt hij wel. En dan ontstaat angst – ik zal toch geen hersentumor hebben?

Ook mensen die niet aan hypochondrie lijden, zullen dit wel herkennen. Want uit een onderzoek naar de ‘Stelling van de Dag’ van de Telegraaf in maart 2009 blijkt dat 58% van de respondenten bij ziekte gaat surfen of in een medisch handboek kijkt. Maar liefst 36% van deze informatiezoekers vertelt de dokter bij het eerste bezoek wat hij zelf denkt te hebben. En 50% van deze mensen denkt ook nog eens minstens zo goed de symptomen te kunnen verklaren als de dokter (de andere helft denkt wel dat de dokter er meer van weet).  Wat een vertrouwen in Google!

Toch is enige hypochondrie bij het stellen van een diagnose via internet wel op zijn plaats. Immers, iedereen die dat wil kan van alles en nog wat op het internet zetten. Dus wees lekker een beetje bang bij het zoeken – bang dat de informatie niet klopt. En bij een griepje – gewoon lekker je bed in en computer uit!

Lekker onder de wol (foto genomen in Stadsmuseum in Hjo, Zweden)

Dik worden van sport op TV?

Met de goede voornemens voor het nieuwe jaar – meer bewegen en gezonder eten –  nog vers in het geheugen, lees ik een opmerkelijk bericht in het NRC. Advertentiecampagnes die mensen moeten aansporen om meer te gaan bewegen, blijken een onbedoeld neveneffect te hebben: mensen gaan er meer van eten!

In een onderzoek moesten studenten advertenties beoordelen op hun verwachte effectiviteit. De ene helft kreeg advertenties waarin wandelen of sportschoolbezoek gepromoot werd, de andere helft beoordeelde advertenties die aanspoorden tot het maken van vrienden of sociaal te zijn. Na het bekijken van de advertenties kregen alle studenten een bakje rozijntjes. Resultaat? Degenen die de sportcampagne hadden beoordeeld aten gemiddeld 7 gram rozijnen, terwijl degenen die de sociale campagne bekeken slechts 4,5 gram aten.

De onderzoekers denken dat er twee mogelijke verklaringen zijn. De eerste zou zijn dat woorden die met activiteit te maken hebben, mogelijk de behoefte oproepen om te bewegen. Eten zou die behoefte kunnen vervullen als voor de hand liggende ‘beweging’. De tweede verklaring die de onderzoekers geven is dat mensen onbewust ter compensatie gaan eten als het concept ‘energieverbruik’ in hun hersenen geactiveerd raakt.

De laatste verklaring lijkt mij persoonlijk het meest plausibel. Bekend is dat je veel bewegingen kunt trainen door er alleen maar aan te denken. Dus waarom zou het ‘in je hoofd bewegen’ dan ook geen hongergevoel kunnen oproepen?

Heb jij al zin in een kroketje?

Natuurlijk kun je je dan afvragen wat de risico’s zijn van het sport kijken op TV… grijpen  we dus niet alleen uit gewoonte naar de chips en nootjes, maar krijgen we daadwerkelijk honger van het in ons hoofd meedoen met de sporters op TV?

Pijn is erger als het zo bedoeld was

In het NRC lees ik vandaag over een opvallend onderzoeksresultaat over de beleving van pijn. Als iemand je moedwillig pijn doet, dan ervaar je dat als pijnlijker dan wanneer het per ongeluk gebeurde.

Wat een ramp moet dat zijn in het vagevuur… (foto gemaakt in Maastricht)

Psychologen van de Harvard universiteit toonden dat aan in een experiment, waarin zij studenten een reeks electrische schokken gaven. De helft van deze proefkonijntjes was verteld dat zij door een medestudent hiervoor aangewezen waren. De andere helft kreeg geen mededelingen over de reden waarom zij de schokken kregen. De eerste helft bleek de schokken als vervelender te ervaren dan de tweede helft. Bovendien raakten de leden van de tweede groep langzaam gewend aan de schokken, terwijl degenen die dachten door een medestudent erin geluisd te zijn, de laatste schok nog net zo vervelend vonden als de eerste.

De psychologen noemen dit effect het ‘nocebo’ effect, waarmee een tegenstelling met het bekende placebo-effect wordt aangegeven. Bij het placebo-effect wordt de pijn door psychologische suggestie minder, zonder dat daar een fysieke reden voor is. Bij het nocebo-effect werkt het precies andersom: de psychologisch suggestie maakt dat de pijn erger aanvoelt.

Als iemand je dus willens en wetens pijn doet, komt dat letterlijk hard aan. Zou daarom de tandarts zo vervelend zijn?

Leer je depressie af door af te kijken bij je kat… copycat!

Heb je werk waar je veel moet denken of een hobby waarbij je je helemaal verdiept in een bepaald onderwerp? En kun je jezelf dan helemaal er in verliezen? Dat lijkt mooi, werk waar je niet meer mee wilt stoppen, maar volgens de Keulse psycholoog Feist kan dat ook een teken van depressie zijn…  De een grijpt naar de fles, de ander zoekt een intellectuele uitdaging om zichzelf af te leiden van zijn problemen, zo blijkt uit zijn onderzoek (Psychologie Magazine, oktober 2007).

Mensen die niet depressief zijn, beleven de meest positieve gevoelens als zij rustig en ontspannen zijn. Mensen die kenmerken van depressiviteit vertonen, voelen zich echter het best als zij denkarbeid verrichten. Welbevinden is voor deze mensen niet verbonden met ‘rust’, maar aan bijvoorbeeld ‘interesse’ of ‘fascinatie’.

Volgens Feist is dat op de lange termijn geen gezonde manier van omgaan met depressieve gevoelens. Het helpt slechts een beetje en je moet steeds meer doen om het effect te bereiken – steeds harder werken dus.

Ben jij ook zo’n geïnteresseerde, gedreven en gefascineerde harde werker (waar iedere baas van droomt)? Zoek het dan eens in fysieke ontspanning en leer je geluksgevoel weer te verbinden met ontspanning en rust. Iets waar de gemiddelde kat over het algemeen meester in is… voor ons een goed idee om ‘copycat’ te spelen misschien.

Relaxte kat heeft geen last van werkstress, foto genomen in Istanbul

Gebruik je talent en leer gelukkig te zijn

De gelukkigste mensen wonen in Denemarken, zo blijkt uit een onderzoek onder 80.000 mensen in 178 landen, uitgevoerd door de universiteit van Leicester.  Zwitserland en Oostenrijk staan respectievelijk op de tweede en derde plaats in de rangorde van gelukkige landen. Ook wij Nederlanders mogen niet klagen: ons land neemt de vijftiende plaats in op de lijst. In Zimbabwe of Burundi wil je liever niet wonen, deze landen staan onderaan de lijst.

De belangrijkste reden voor ons geluk is in de eerste plaats gezondheid, maar ook rijkdom en opleiding zijn belangrijke factoren volgens de onderzoeker (www.elsevier.nl). Deze factoren beïnvloeden elkaar onderling: als er eentje weg valt, heeft dat direct gevolgen voor de mate van geluk die je ervaart.

Maar ja, het land waar je geboren wordt kies je niet. Kun je dan verder niets meer aan je geluk veranderen? Volgens psycholoog Martin Seligman wel. Hij stelt, als bedenker van de zogenaamde ‘positieve psychologie’, dat we veel te veel geneigd zijn om te kijken naar wat er allemaal niet goed is en wat we niet kunnen. In plaats daarvan zouden we veel meer onze sterke punten, talenten en mogelijkheden moeten benutten en dan worden we vanzelf gelukkig (Gelukkig zijn kun je leren, Martin Seligman, 2002).  De dame op deze foto lijkt daar in elk geval in te slagen.

Lachende dame tijdens de optocht van Rio aan de Rijn, Arnhem, 2007

Voor coaching is dit een belangrijk uitgangspunt. Natuurlijk kan het nut hebben om eens te kijken naar welke zwakke punten je hebt en hoe je deze kunt verbeteren, maar het levert veel meer op om te kijken waar je talenten liggen.  Als je er in slaagt een baan te vinden waarin je je talenten kunt inzetten en verder ontwikkelen, zul je daar zeker gelukkig(er) van worden.

Dus zoek uit waar je talenten liggen en verhuis naar Denemarken: dan kan het niet meer stuk!

Beter denken door stoppen met roken

Het is bijna zover: op 1 juli mag er in de horeca niet meer gerookt worden. Persoonlijk vind ik dat goed nieuws, eindelijk uit eten zonder sigarettenrook en zuurstofgebrek als ongewenst bijgerecht!

Hopelijk grijpen mensen dit ook aan om helemaal te gaan stoppen met roken. Dat lijkt ook wel logisch, toch? Steeds minder plekken waar het nog mag, veel makkelijker als je niet meer moet…

Voor je gezondheid is het beter, dat is inmiddels wel bekend. Minder bekend is misschien ook het effect dat roken heeft op je brein. Nicotine heeft namelijk een slechte invloed op je denkvermogen. Zo heeft het roken van een sigaret als gevolg dat je vier uur later minder logisch en wiskundig inzicht hebt, wat je merkt aan een langzamere manier van werken en het maken van meer fouten. Ook je korte termijn geheugen wordt aangetast (zie ook www.like2learn.nl )

Dus als de man op deze foto wil winnen, kan hij beter zijn sigaret weggooien.

Thee, spelletje en sigaretje in Istanbul.

Verstand van voetbal

Het EK barst los, vanavond speelt Oranje haar eerste wedstrijd. Huizen worden versierd en iedereen heeft er plots verstand van. Voetballen we dan ook allemaal zelf?

Voorbereid op de overwinning, Arnhem

Nee, dus. Een onderzoek van een paar jaar geleden laat zien dat jongeren tot 24 jaar het meest aan zwemmen doen. Hoewel je het nu wel zou denken, voetballen ze echt niet allemaal…

Voetbal staat wel op de tweede plaats van meest beoefende sporten. Tenminste, bij de jongens. Meisjes kiezen voor bijvoorbeeld gymnastiek, paardrijden of schaatsen – afhankelijk van hun leeftijd. Als je de precieze cijfers wilt nalezen, kijk je op

www.nisb.nl/documenten/CijfersinBewegingcompleet.pdf.